Wat is BIM?
Een Bouw Informatie Model, ook wel bouwwerk informatiemodel (Building Information Model), ofwel BIM, is een informatiemodel dat gemaakt en gebruikt wordt bij een manier van ontwerpen en bouwen waarbij een gebouw of constructie en veel of alle informatie daarover geïntegreerd als een informatiemodel in een of meer computer databanken wordt vastgelegd.

Een informatiemodel van een bouwwerk omvat allereerst de samenstelling van het bouwwerk (de decompositiehiërarchie) en de eigenschappen van de onderdelen, zoals afmetingen, materialen, e.d. Het 3D-model voegt daar de vormen en posities aan toe. Daarbij kan gebruikgemaakt worden van dynamische en zogenaamde intelligente objecten.

Het informatiemodel bevat gegevens die aangeven wat een object is, zodat computerprogramma’s objecten op elkaar kunnen laten reageren. Dit kan er voor zorgen dat bij wijzigingen alle objecten waarop een wijziging invloed heeft reageren en dat dit allemaal in de databank wordt bijgehouden. Bij traditioneel ontwerpen veroorzaken de wijzigingen vaak fouten die weer gecorrigeerd moeten worden, waardoor het zeer arbeidsintensief en dus kostenbepalend is. Ook wordt het gedetecteerd wanneer er ontwerpfouten worden gemaakt in locatie en/of afmetingen van bouwonderdelen. Een ander groot voordeel is dat het risico op verschillen tussen constructie, bouwkundig en installatie afneemt doordat alle onderdelen in 1 model worden geïntegreerd.

Door de structuur van de software kan bij een BIM ook calculatie- en rekensoftware worden gekoppeld aan het model. Ook is het mogelijk om een factor tijd en kosten mee te nemen (4D respectievelijk 5D). Hierdoor wordt het mogelijk om de opbouw en de kosten van een gebouw of constructie te visualiseren en te analyseren.

Model uitwisseling:
De onderlinge samenwerking ten aanzien van de uitwisseling van BIM-modellen is op diverse manieren mogelijk. Belangrijk is om in het begin af te spreken dat iedere modelerende partij zijn eigen model maakt en daar ook verantwoordelijk voor is. Dit zijn zogenaamde ‘aspect modellen’. De reden om iedereen zijn eigen model te laten maken en te beheren is van juridische aard. Er wordt op deze manier uitgesloten dat iemand per ongeluk in andermans model schade aanricht. Iedere modellerende partij heeft wel de beschikking over de modellen (kopie of links) van de andere partners zodat alle informatie voorhanden is. Deze modellen worden dan als ‘onderleggers’ gebruikt om zo van elkaars werk op de hoogte te zijn. Hierdoor worden al veel faalkosten voorkomen.

Het daadwerkelijk bij elkaar in één centraal model werken, wordt door ons afgeraden, omdat dit bij de opstart al veel van elkaar vraagt, bijv. template afstemmingen, uptime server garanties, blind vertrouwen en vakmanschap.

Daarnaast leert de ervaring dat partijen soms elementen verwijderen, vervangen of in bewerking hebben terwijl anderen deze juist nodig hebben in het model. Dat zorgt voor vertroebeling. Je kunt op deze manier ook veel last hebben van elkaars bedrijfsproces en hiermee dus ook de kans op fouten vergroten.

Het werken met eenduidige software is niet nodig maar heeft wel voordelen bij de integratie tussen de diverse aspect modellen. De consistentie van de modellen is beter, waardoor het vertalen en uitwisselen van IFC modellen kan worden voorkomen. IFC is namelijk nog niet geheel doorontwikkeld. Het werkt wel maar de modellen dienen voor uitwisseling altijd grondig te worden bekeken of er geen fouten in zitten.

Voordelen:
BIM voegt de intelligentie toe aan het ontwerpen. BIM vergt wel een andere manier van denken en werken. Je moet het hele ontwerpproces naar “voren” halen. Je kunt niet meer denken in fases: eerste ontwerpfase, definitief ontwerp, etc. Je moet alles bij het begin doen en je goed afvragen wat je allemaal met het ontwerp wilt doen.

Doordat binnen één model wordt gewerkt, wordt inzicht geboden in de verschillende disciplines. Dit betekend dat de kans op bouwfouten worden beperkt, en faalkosten worden teruggebracht.

De gemiddelde faalkosten in de bouw bedraagt ca. 7% van de bouwkosten. Door het ontwerpproces volgens de BIM systematiek te realiseren, worden de faalkosten en daarmee de bouwkosten teruggedrongen.

Volledig 3D tekenen is een ander voordeel van BIM. Deze 3D tekensystematiek maakt een gebouw voor onze opdrachtgevers en de mensen op de bouwplaats inzichtelijk. Geen platte tekeningen, maar perspectieven van het gebouw en de installaties die een visualisatie opleveren die de werkelijkheid benadert. Op deze manier kan iedereen zich beter inleven in het toekomstige gebouw. Compleet met materiaalgebruik en zonlichtinval volgens de opgegeven periode.

Ook andere informatie over de installaties kunnen in het model geïntegreerd worden, zoals functies van ruimtes en hoeveelheden materialen, enz.

Nadelen:
BIM wordt nog niet door de gehele bouwwereld gedragen. De selectie van bedrijven welke een BIM proces kunnen beheersen moet nauwkeurig bepaald worden. De software moet goed op elkaar aangesloten worden om het BIM volledig en goed te kunnen benutten. Het ontwerp is kostbaar en vergt veel tijd en vertrouwen.